بریج دندان چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

بریج دندان یک دندان مصنوعی ثابت است که جای یک یا چند دندان ازدست‌رفته را پر می‌کند. بریج معمولاً به دندان‌های دو طرف فاصله یا به ایمپلنت تکیه می‌کند و به جویدن، صحبت کردن و ظاهر لبخند شما کمک می‌کند.
اگر یک یا چند دندان خود را از دست داده‌اید، بریج یکی از راه‌های رایج برای پر کردن جای خالی دندان است. اینجا با انواع بریج، مراحل کار، مراقبت و فرق آن با ایمپلنت آشنا می‌شوید.
برای معاینه، می‌توانید نوبت دندانپزشکی تهران را آنلاین بگیرید.

بریج از دو بخش ساخته می‌شود: پایه‌ها که معمولاً دندان‌های طبیعی کنار فاصله با روکش هستند، و دندان مصنوعی که جای خالی را پر می‌کند. بریج ثابت را فقط دندانپزشک می‌تواند بردارد.
بریج مثل پلی روی جای خالی دندان قرار می‌گیرد. پایه‌ها معمولاً دندان‌های طبیعی دو طرف فاصله هستند که روکش روی آن‌ها می‌نشیند؛ برای آشنایی با روکش، مقاله روکش دندان چیست را بخوانید. در بریج روی ایمپلنت، ایمپلنت‌ها نقش پایه را دارند.
بسته به وضعیت شما، بریج ممکن است یک یا چند پایه و یک یا چند دندان مصنوعی داشته باشد. دندانپزشک می‌تواند رنگ بریج را با دندان‌های طبیعی شما هماهنگ کند. بریج از طلا، آلیاژهای فلزی، پرسلن یا ترکیبی از این‌ها ساخته می‌شود.
بریج متحرک هم هست که خودتان آن را بیرون می‌آورید و تمیز می‌کنید؛ این مقاله درباره بریج ثابت است.
تصویر: طرح بریج دندان روی دندان‌های کناری — طرح آموزشی ایران نوبت

اگر یک دندان یا چند دندان پشت سر هم را از دست داده‌اید و دندان‌های کنار فاصله سالم و محکم هستند، بریج می‌تواند یک راه مناسب باشد. بریج جلوی جابه‌جا شدن دندان‌های کناری را هم می‌گیرد.
این موارد از دلیل‌های رایج گذاشتن بریج هستند:
یک دندان یا چند دندان پشت سر هم را از دست داده‌اید
جای خالی دندان، جویدن یا صحبت کردن را برایتان سخت کرده است
می‌خواهید دندان‌های کناری به سمت جای خالی جابه‌جا نشوند
دندان‌های کنار فاصله و لثه‌ها سالم و محکم هستند؛ موفقیت بریج به همین پایه‌ها بستگی دارد
بریج معمولاً برای کودکان گذاشته نمی‌شود. دندانپزشک برای انتخاب نوع بریج به تعداد دندان‌های ازدست‌رفته، اندازه فاصله، وضعیت دندان‌های کناری

چهار نوع اصلی بریج دندان، بریج معمولی، بریج کنسول، بریج مریلند و بریج روی ایمپلنت هستند. نوع بریج به جای فاصله، سلامت دندان‌های کناری و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
تصویر: طرح چهار نوع بریج دندان؛ معمولی، کنسول، مریلند و روی ایمپلنت — طرح آموزشی ایران نوبت

بریج معمولی (سنتی)

رایج‌ترین نوع بریج است. دو روکش در دو سر آن و دندان مصنوعی در وسط قرار دارد. روکش‌ها روی دندان‌های طبیعی دو طرف فاصله چسبانده می‌شوند. این بریج وقتی به کار می‌رود که در هر دو طرف فاصله دندان طبیعی سالم داشته باشید.

بریج کنسول (یک‌طرفه)

این بریج شبیه بریج معمولی است، اما فقط در یک سر آن روکش قرار دارد و دندان مصنوعی از همان طرف روی جای خالی قرار می‌گیرد. وقتی فقط در یک طرف فاصله دندان طبیعی دارید، از آن استفاده می‌شود. بریج کنسول به اندازه بریج معمولی محکم نیست.

بریج مریلند (چسبی)

در این بریج به جای روکش، بال‌های فلزی به پشت دندان‌های کناری چسبانده می‌شوند. برای همین دندان‌های کناری تراش کمتری لازم دارند، اما باز هم کمی آماده می‌شوند. بریج مریلند بیشتر برای دندان‌های جلو به کار می‌رود و برای فشار جویدن دندان‌های عقب به اندازه کافی محکم نیست.

بریج روی ایمپلنت

این بریج به جای دندان‌های طبیعی روی ایمپلنت‌ها قرار می‌گیرد. وقتی چند دندان پشت سر هم از دست رفته باشد، می‌تواند یک راه باشد. پیش از گذاشتن بریج، ایمپلنت‌ها باید کاملاً با استخوان فک جوش بخورند. برای آشنایی با ایمپلنت، مقاله ایمپلنت دندان چیست را بخوانید.

نوع	به چه تکیه می‌کند	کاربرد رایج
بریج معمولی (سنتی)	روکش روی دندان‌های دو طرف فاصله	وقتی دو طرف فاصله دندان سالم دارید
بریج کنسول (یک‌طرفه)	روکش روی دندان یک طرف فاصله	وقتی فقط یک طرف فاصله دندان دارید
بریج مریلند (چسبی)	بال‌های فلزی چسبیده به پشت دندان‌های کناری	بیشتر دندان‌های جلو
بریج روی ایمپلنت	ایمپلنت‌ها	چند دندان پشت سر هم

در دندان‌های جلو، ظاهر بریج بیشتر به چشم می‌آید. بریج می‌تواند ظاهری طبیعی داشته باشد، چون دندانپزشک رنگ آن را با دندان‌های طبیعی شما هماهنگ می‌کند.
برای جای خالی دندان جلو، دندانپزشکان اغلب بریج مریلند را به کار می‌برند که بال‌های فلزی آن به پشت دندان‌های کناری چسبانده می‌شود. اگر در دو طرف فاصله دندان سالم داشته باشید، بریج معمولی هم یک راه است. اینکه کدام نوع برای دندان جلوی شما مناسب است را دندانپزشک بعد از معاینه می‌گوید.

بریج معمولاً به تراش دندان‌های کناری نیاز دارد اما جراحی نمی‌خواهد؛ ایمپلنت به دندان‌های کناری دست نمی‌زند اما جراحی و زمان جوش خوردن با استخوان لازم دارد. هیچ‌کدام برای همه بهتر نیست و انتخاب با دندانپزشک است.
بریج معمولی به دندان‌های کناری تکیه می‌کند؛ برای همین بخشی از مینای این دندان‌ها برای روکش تراشیده می‌شود. در عوض، بریج معمولی جراحی ندارد و زودتر از ایمپلنت آماده می‌شود.
ایمپلنت دندان‌های کناری را درگیر نمی‌کند، اما باید با جراحی در فک گذاشته شود و مدتی طول می‌کشد تا با استخوان جوش بخورد. ایمپلنت به حفظ استخوان فک هم کمک می‌کند و معمولاً دوام بیشتری دارد.
انتخاب بین بریج و ایمپلنت را دندانپزشک بعد از معاینه با شما انجام می‌دهد.

معمولاً در جلسه اول دندان‌های پایه بی‌حس و تراش داده می‌شوند، قالب گرفته می‌شود و بریج موقت می‌گیرید. در جلسه بعد بریج اصلی امتحان و چسبانده می‌شود. بریج روی ایمپلنت جلسه‌های بیشتری دارد.
مراحل کار برای بریج معمولی این‌طور است:

1. معاینه: دندانپزشک دندان‌های کنار فاصله و لثه‌ها را بررسی می‌کند. اگر لازم بداند، عکس دندان می‌خواهد (مقاله عکس OPG دندان چیست را ببینید).
2. بی‌حسی: با بی‌حسی موضعی، دندان‌ها و لثه بی‌حس می‌شوند.
3. تراش دندان‌های پایه: کمی از مینای دندان‌های پایه برداشته می‌شود تا روکش‌ها جا شوند. این تراش برگشت‌پذیر نیست.
4. قالب‌گیری: از دندان‌ها قالب گرفته می‌شود و به لابراتوار می‌رود تا بریج اصلی ساخته شود.
5. بریج موقت: تا آماده شدن بریج اصلی، یک بریج موقت می‌گیرید.
6. جلسه دوم: بریج موقت برداشته می‌شود، بریج اصلی امتحان و اندازه آن بررسی می‌شود و با سیمان مخصوص چسبانده می‌شود.

بعضی دندانپزشکان بریج را با طراحی دیجیتال در همان جلسه می‌سازند؛ این را از دندانپزشک خود بپرسید. بریج روی ایمپلنت چند جلسه و یک جراحی دارد. زمان انجام طبق نظر پزشک است.

گذاشتن بریج با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و معمولاً حین کار درد ندارید. بعد از آن مدتی طول می‌کشد تا لثه و دندان‌ها آرام شوند و بریج برایتان طبیعی شود. درد شدید را به دندانپزشک خبر دهید.
عادت کردن به بریج کمی زمان می‌برد؛ مثل انگشتر تازه‌ای که کم‌کم دیگر حسش نمی‌کنید. اگر هنگام جویدن درد دارید یا بریج لق شده، با دندانپزشک تماس بگیرید.

هر روز مسواک بزنید و زیر بریج را با نخ دندان مخصوص یا مسواک بین‌دندانی تمیز کنید، یخ و چیزهای سفت را نجوید و معاینه منظم بروید. با مراقبت درست، بریج می‌تواند سال‌ها دوام بیاورد.
مراقبت از بریج شبیه مراقبت از دندان‌های طبیعی است:
هر روز مسواک بزنید، نخ دندان بکشید و از خمیردندان فلورایددار غیرساینده استفاده کنید.
زیر بریج را هر روز با نخ دندان مخصوص بریج یا مسواک بین‌دندانی تمیز کنید.
خوراکی‌های خیلی سفت یا خیلی سفت‌وجویدنی نخورید و یخ، خودکار، مداد یا ناخن را نجوید.
برای معاینه و جرم گیری دندان به‌طور منظم به دندانپزشک سر بزنید.
این مراقبت‌ها مهم‌اند، چون پوسیدگی یا آسیب دندان‌های پایه، بریج را ضعیف می‌کند. اگر زیر بریج خوب تمیز نشود، ممکن است التهاب لثه یا پوسیدگی ایجاد شود.
بریج با مراقبت درست می‌تواند سال‌ها دوام بیاورد، اما همیشگی نیست و زمانی باید عوض شود. اینکه به آن بریج «دائمی» هم می‌گویند، یعنی فقط دندانپزشک می‌تواند آن را بردارد.

چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنید؟

اگر هر کدام از این موارد را داشتید، با دندانپزشک نوبت بگیرید:
بریج لق شده یا روی آن ترک دیده می‌شود
هنگام جویدن درد دارید
دندان‌هایتان حساس شده‌اند
لثه‌ها دردناک شده‌اند یا خونریزی می‌کنند
بریجی که لق شده را اغلب می‌توان دوباره چسباند؛ پس مراجعه را عقب نیندازید.

هزینه بریج دندان برای همه یکسان نیست. این عوامل روی آن اثر دارند:
نوع بریج و جنس آن
تعداد دندان‌هایی که جایگزین می‌شوند
نیاز به درمان پیش از بریج، مثل کشیدن دندان یا گذاشتن ایمپلنت
مرکزی که انتخاب می‌کنید
هزینه را از مرکز بپرسید.
منابع: کلیولند کلینیک، بریج دندان، انجمن دندانپزشکی آمریکا، بریج

برای شروع، دندانپزشک دهان شما را معاینه می‌کند و می‌گوید بریج برایتان مناسب است یا راه دیگری مثل ایمپلنت. بهتر است جای خالی دندان را زود پر کنید تا دندان‌های کناری جابه‌جا نشوند؛ اگر دندانی را تازه کشیده‌اید، ممکن است لازم باشد صبر کنید تا لثه و استخوان بهبود پیدا کنند. در ایران نوبت می‌توانید شهرتان را انتخاب کنید و نوبت خود را آنلاین بگیرید:
نوبت دندانپزشکی تهران
نوبت دندانپزشکی مشهد
نوبت دندانپزشکی اصفهان
نوبت دندانپزشکی شیراز
نوبت دندانپزشکی کرج
نوبت دندانپزشکی اهواز
نوبت دندانپزشکی تبریز