ایمپلنت دندان چیست؟ مراحل کاشت، درد، مدت درمان و عوارض

ایمپلنت دندان یک پایه کوچک است که داخل استخوان فک کاشته می‌شود و جای ریشه دندان ازدست‌رفته را می‌گیرد. بعد از جوش خوردن با استخوان، روی آن روکش قرار می‌گیرد تا دندان ثابت و طبیعی‌نما داشته باشید.
اگر یک یا چند دندان را از دست داده‌اید و به ایمپلنت فکر می‌کنید، در این مقاله با زبان ساده می‌خوانید ایمپلنت چیست، چطور انجام می‌شود، درد دارد یا نه و بعد از آن چه مراقبتی لازم است.
برای معاینه و مشاوره می‌توانید همین حالا از ایران نوبت نوبت دندان پزشکی تهران بگیرید.

ایمپلنت یعنی یک ریشه مصنوعی برای دندانی که دیگر ندارید. این پایه داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و کم‌کم استخوان دور آن را می‌گیرد. به این جوش خوردن، «اسئواینتگریشن» می‌گویند؛ یعنی ترکیب شدن ایمپلنت با استخوان.
بعد از این مرحله، ایمپلنت مثل یک تکیه‌گاه محکم عمل می‌کند و دندان جدید روی آن ساخته می‌شود. به همین دلیل جویدن و حرف زدن با آن به دندان طبیعی نزدیک است.

اجزای ایمپلنت

هر ایمپلنت معمولاً سه بخش دارد:
پایه (فیکسچر): پیچ کوچکی که داخل استخوان فک کاشته می‌شود و کار ریشه را انجام می‌دهد. بیشتر ایمپلنت‌ها از تیتانیوم ساخته می‌شوند که با بدن سازگار است.
اباتمنت: یک قطعه رابط کوچک که روی پایه بسته می‌شود و کمی از لثه بیرون می‌آید.
روکش: همان دندانی که دیده می‌شود. شکل و رنگش طوری ساخته می‌شود که با دندان‌های دیگرتان هماهنگ باشد. اگر چند دندان کم باشد، به جای روکش ممکن است بریج یا دندان مصنوعی روی ایمپلنت‌ها قرار بگیرد.

ایمپلنت برای چه کسانی مناسب است؟

ایمپلنت معمولاً برای کسی مناسب است که:
یک یا چند دندان را از دست داده است.
استخوان فک کافی دارد، یا می‌شود با پیوند استخوان، استخوان لازم را ساخت.
لثه‌هایش سالم است و بیماری لثه ندارد یا درمانش کرده است.
بعضی شرایط روی جوش خوردن و ترمیم اثر می‌گذارند. اگر یکی از این موارد را دارید، باید با دندانپزشک بررسی شود:
سیگار کشیدن یا مصرف دخانیات
دیابت کنترل‌نشده
بیماری لثه
وضعیت سلامت عمومی شما از هر چیز دیگری مهم‌تر است. گاهی دندانپزشک پیش از کاشت، نظر پزشک شما را هم می‌پرسد.
عکس: مدل ایمپلنت و بریج — Ian Furst، مجوز CC BY-SA 3.0، ویکی‌مدیا کامنز

مراحل ایمپلنت معمولاً شامل معاینه و عکس (OPG یا CBCT)، کاشت پایه با بی‌حسی موضعی، چند ماه صبر برای جوش خوردن با استخوان و در آخر گذاشتن اباتمنت و روکش است.
برنامه هر نفر فرق دارد، اما مسیر کلی این است:
۱. معاینه و عکس: دندانپزشک دهان شما را معاینه می‌کند. عکس OPG دندان چیست؟ عکسی است که نمای کلی همه دندان‌ها و فک را نشان می‌دهد. سی تی اسکن دندان چیست؟ تصویری سه‌بعدی است که حجم استخوان و جای عصب را دقیق‌تر نشان می‌دهد. برای این عکس‌ها می‌توانید نوبت عکس OPG دندان تهران یا نوبت سی تی اسکن دندان تهران بگیرید.
۲. آماده‌سازی در صورت نیاز: اگر استخوان کافی نباشد، پیوند استخوان انجام می‌شود تا جای ایمپلنت ساخته شود. در فک بالا و دندان‌های عقب، گاهی «سینوس لیفت» لازم است؛ یعنی کف سینوس کمی بالا برده می‌شود تا برای استخوان جا باز شود.
۳. کاشت پایه: ناحیه با بی‌حسی موضعی کاملاً بی‌حس می‌شود. بعد پایه ایمپلنت داخل استخوان قرار می‌گیرد و لثه بخیه زده می‌شود.
۴. صبر برای جوش خوردن: حالا استخوان باید دور ایمپلنت را بگیرد. این مرحله معمولاً چند ماه طول می‌کشد و زمان دقیقش را دندانپزشک با توجه به شرایط شما می‌گوید. در این مدت، به‌خصوص برای دندان‌های جلو، ممکن است دندان موقت برایتان گذاشته شود.
۵. اباتمنت، قالب و روکش: بعد از جوش خوردن، اباتمنت روی پایه بسته می‌شود، از دهان شما قالب گرفته می‌شود و روکش نهایی ساخته و روی آن قرار می‌گیرد.

کاشت ایمپلنت با بی‌حسی انجام می‌شود و معمولاً در حین کار درد ندارید. بعد از آن ممکن است چند روز تورم و ناراحتی داشته باشید که دندانپزشک برای کنترلش راهنمایی‌تان می‌کند.
در زمان کاشت ممکن است فشار یا لرزش ابزار را حس کنید، اما نباید درد داشته باشید. اگر حس کردید جایی درد دارد، به دندانپزشک بگویید.
بعد از اینکه اثر بی‌حسی رفت، کمی درد، تورم یا کبودی طبیعی است. برای مسکن فقط طبق توصیه دندانپزشک عمل کنید. معمولاً در روزهای اول غذاهای نرم و خنک راحت‌ترند.

مدت درمان برای همه یکسان نیست و بیشتر به این چیزها بستگی دارد:
وضعیت استخوان فک شما
اینکه پیوند استخوان یا سینوس لیفت لازم باشد یا نه
سرعت ترمیم و جوش خوردن استخوان در بدن شما
تعداد دندان‌هایی که باید جایگزین شوند
بیشترِ زمان درمان صرف صبر برای جوش خوردن ایمپلنت با استخوان می‌شود، نه خود جراحی. دندانپزشک بعد از معاینه و دیدن عکس‌ها، برنامه زمانی شما را می‌گوید.

بعد از کاشت ایمپلنت، چند چیز در روزهای اول طبیعی است:
تورم لثه و صورت
خونریزی کم
ناراحتی و درد خفیف
در این موارد زود به دندانپزشک خبر بدهید:
درد یا تورمی که به‌جای بهتر شدن، بدتر می‌شود
لق شدن ایمپلنت
نشانه‌های عفونت، مثل چرک، تب یا خونریزی لثه

چطور از ایمپلنت مراقبت کنیم؟

ایمپلنت پوسیده نمی‌شود، اما لثه و استخوان اطرافش ممکن است ملتهب شوند. پس مثل دندان‌های طبیعی به آن رسیدگی کنید:
روزی دو بار مسواک بزنید.
نخ دندان یا وسایل تمیزکننده‌ای را که دندانپزشک پیشنهاد می‌کند، هر روز استفاده کنید.
معاینه‌های دوره‌ای را جدی بگیرید تا ایمپلنت، لثه و استخوان بررسی شوند.
سیگار نکشید؛ سیگار ترمیم را کند می‌کند.

ایمپلنت دیجیتال یعنی برنامه‌ریزی جای ایمپلنت با عکس سه‌بعدی و نرم‌افزار، و گاهی استفاده از راهنمای جراحی. نوع جدیدی از ایمپلنت نیست، بلکه روش برنامه‌ریزی دقیق‌تری است.
در این روش، دندانپزشک تصویر CBCT شما را در یک نرم‌افزار سه‌بعدی باز می‌کند و قبل از جراحی، جای پایه را نسبت به استخوان، عصب و سینوس روی کامپیوتر طراحی می‌کند.
گاهی بر اساس همین طرح، یک «راهنمای جراحی» ساخته می‌شود؛ یعنی قالبی که روی دندان‌ها یا لثه قرار می‌گیرد و مسیر کاشت را مشخص می‌کند.
اینکه برنامه‌ریزی دیجیتال برای شما لازم باشد یا نه را دندانپزشک تعیین می‌کند. خود ایمپلنت و مراحل جوش خوردن آن همان است که در بالا خواندید.

برای جایگزینی دندان ازدست‌رفته چند راه وجود دارد. این جدول تفاوت کلی آن‌ها را نشان می‌دهد:

روش	نیاز به تراش دندان‌های کناری	ثابت یا متحرک	نیاز به استخوان کافی
ایمپلنت	ندارد	ثابت	دارد (یا پیوند استخوان)
بریج	معمولاً دارد	ثابت	ندارد
دندان مصنوعی متحرک	معمولاً ندارد	متحرک	ندارد

هر روش برای شرایط خاصی مناسب‌تر است. انتخاب نهایی را دندانپزشک بعد از معاینه و با توجه به دهان شما و خواسته‌تان پیشنهاد می‌کند.
ایمپلنت دندان جلو: در دندان‌های جلو ظاهر لثه و استخوان اهمیت بیشتری دارد، چون موقع لبخند دیده می‌شود؛ برای همین دندانپزشک برنامه‌ریزی آن را با دقت بیشتری انجام می‌دهد.

هزینه ایمپلنت برای هر نفر فرق می‌کند و به این موارد بستگی دارد:
تعداد ایمپلنت‌ها
نیاز به پیوند استخوان یا سینوس لیفت
نوع روکش
عکس‌ها و تصویربرداری لازم
مرکز درمانی و طرح درمان
برای برآورد دقیق، بعد از معاینه از همان مرکز بپرسید.

اولین قدم برای ایمپلنت، معاینه و مشاوره است. در ایران نوبت می‌توانید مرکز مناسب را پیدا کنید و آنلاین نوبت بگیرید:
نوبت دندان پزشکی تهران
نوبت متخصص جراحی لثه و ایمپلنت تهران
اگر در تهران نیستید، از صفحه نوبت دندان پزشکی مرکز نزدیک خودتان را پیدا کنید.
اگر دندانپزشک برایتان عکس نوشته است، از همین‌جا هم می‌توانید برای عکس OPG یا سی تی اسکن دندان نوبت بگیرید.