بلیچینگ دندان چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

بلیچینگ دندان یا سفید کردن دندان روشی است که با ژل مخصوص، رنگ خود دندان‌های طبیعی را روشن‌تر می‌کند. این کار باید بعد از معاینه و زیر نظر دندان‌پزشک انجام شود و نتیجه آن برای هر نفر فرق دارد.
بلیچینگ فقط رنگ دندان‌های طبیعی را تغییر می‌دهد و هر دندانی به یک اندازه روشن نمی‌شود. اینجا به زبان ساده می‌خوانید بلیچینگ چطور انجام می‌شود، برای چه کسانی مناسب است و چه عوارضی ممکن است داشته باشد.
برای معاینه، می‌توانید نوبت دندان پزشکی تهران را آنلاین از ایران نوبت بگیرید.

بلیچینگ یعنی روشن کردن رنگ دندان با ژلی که پایه پراکسید دارد. این ژل به داخل مینای دندان نفوذ می‌کند و لکه‌های رنگی را کم‌رنگ می‌کند. بلیچینگ با جرم‌گیری فرق دارد؛ جرم‌گیری فقط جرم و لکه سطحی را برمی‌دارد.
ژل بلیچینگ معمولاً یکی از دو نوع کاربامید پراکسید یا هیدروژن پراکسید است. این ماده با یک واکنش شیمیایی، رنگ خود دندان را روشن‌تر می‌کند؛ یعنی فقط لکه‌ای را از روی سطح دندان پاک نمی‌کند.
«بلیچینگ» و «سفید کردن دندان» یک معنی دارند و هر دو به همین روش گفته می‌شود.
جرم‌گیری و پالیش، جرم و لکه‌های سطحی را برمی‌دارند، اما رنگ خود دندان را تغییر نمی‌دهند. برای آشنایی با جرم‌گیری، مقاله جرم گیری دندان چیست را بخوانید.

بلیچینگ روی لکه‌های سطحی ناشی از چای، قهوه و سیگار و بخشی از تغییر رنگ‌های داخل دندان اثر دارد. همه لکه‌ها به یک اندازه کم‌رنگ نمی‌شوند و دندان‌پزشک بعد از معاینه می‌گوید چه انتظاری داشته باشید.
تغییر رنگ دندان دو نوع کلی دارد:
لکه‌های سطحی: روی سطح بیرونی دندان می‌نشینند و بیشتر از چای، قهوه، سیگار و خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های پررنگ هستند.
تغییر رنگ داخل دندان: از درون دندان است و ممکن است با بالا رفتن سن، مصرف بعضی داروها در کودکی، فلوروزیس (لکه ناشی از فلوراید زیاد در دوران رشد دندان)، ضربه یا مرگ عصب دندان پیش بیاید.
همه لکه‌ها به یک شکل جواب نمی‌دهند؛ مثلاً لکه‌های سفید روی دندان ممکن است کمتر از لکه‌های قهوه‌ای به بلیچینگ جواب بدهند. اینکه دندان‌های شما چقدر روشن می‌شوند را دندان‌پزشک بعد از معاینه می‌گوید.

بلیچینگ را می‌شود به چند روش انجام داد. انتخاب روش به نوع لکه، سلامت دندان‌ها و نظر دندان‌پزشک بستگی دارد.

بلیچینگ در مطب

در این روش، دندان‌پزشک اول لثه‌ها را با یک لایه محافظ می‌پوشاند تا ژل به آن‌ها نرسد. بعد ژل سفیدکننده را روی دندان‌ها می‌زند و گاهی از نور مخصوص هم کمک می‌گیرد. چون همه کار زیر نظر دندان‌پزشک انجام می‌شود، او می‌تواند واکنش دندان‌ها و لثه را همان لحظه ببیند. تعداد جلسه‌ها را دندان‌پزشک بر اساس شرایط شما تعیین می‌کند.

بلیچینگ خانگی زیر نظر دندان‌پزشک

در این روش، دندان‌پزشک از دندان‌های شما قالب می‌گیرد و یک قالب مخصوص (تری) درست اندازه دهان شما می‌سازد. شما ژل را طبق دستور او داخل قالب می‌ریزید و قالب را در خانه روی دندان‌ها می‌گذارید. مدت و دفعات استفاده را دندان‌پزشک تعیین می‌کند. قالبی که خوب اندازه باشد، کمتر باعث می‌شود ژل به لثه برسد.

محصولات بدون نسخه (خمیردندان و نوارهای سفیدکننده)

این محصولات معمولاً ضعیف‌تر از روش‌های دندان‌پزشکی هستند. خمیردندان‌های سفیدکننده بیشتر لکه‌های سطحی را پاک می‌کنند و رنگ خود دندان را چندان تغییر نمی‌دهند. کیت‌هایی که از داروخانه یا اینترنت خریده می‌شوند یا سفید کردن دندان در آرایشگاه، ممکن است اثر کمتری داشته باشند و به دندان و لثه آسیب بزنند. قبل از استفاده، با دندان‌پزشک خود مشورت کنید.

بلیچینگ داخلی برای دندان عصب‌کشی‌شده

گاهی دندانی که عصب‌کشی شده، کم‌کم تیره می‌شود. در این حالت دندان‌پزشک می‌تواند ماده سفیدکننده را داخل خود دندان بگذارد تا رنگ آن از درون روشن‌تر شود. برای آشنایی با این درمان، مقاله عصب کشی دندان چیست را بخوانید. اینکه این روش برای دندان شما مناسب است یا نه، بعد از معاینه مشخص می‌شود.
تصویر: راهنمای رنگ قدیمی دندان برای مقایسه رنگ — MONNIN Jacques، مجوز CC BY-SA 3.0، برش‌خورده در قالب ایران نوبت، ویکی‌مدیا کامنز

هر دو روش زیر نظر دندان‌پزشک انجام می‌شوند و تفاوت آن‌ها بیشتر در این سه نکته است:
چه کسی ژل را می‌زند: در مطب، دندان‌پزشک ژل را می‌زند. در روش خانگی، خودتان ژل را طبق دستور او داخل قالب می‌ریزید.
سرعت: بلیچینگ مطب معمولاً سریع‌تر نتیجه می‌دهد و روش خانگی آرام‌تر پیش می‌رود.
نظارت: در مطب، دندان‌پزشک همان لحظه لثه و دندان‌ها را می‌بیند. در روش خانگی، باید دستورها را دقیق رعایت کنید و برای کنترل مراجعه کنید.
بلیچینگ در مطب یا با کیتی که دندان‌پزشک به شما می‌دهد، از کیت‌های فروشگاهی و اینترنتی مطمئن‌تر است.
اینکه کدام روش برای شما مناسب است را دندان‌پزشک بعد از معاینه می‌گوید.

قبل از بلیچینگ، دندان‌پزشک دندان‌ها و لثه را معاینه می‌کند و اگر لازم باشد اول جرم‌گیری یا درمان پوسیدگی انجام می‌شود. بعد لثه محافظت می‌شود و ژل در مطب زده می‌شود یا قالب مخصوص برای استفاده در خانه به شما داده می‌شود.

1. معاینه و پرسیدن سابقه: دندان‌پزشک دندان‌ها، لثه و پرکردگی‌ها یا روکش‌های فعلی را بررسی می‌کند و درباره حساسیت دندان و آلرژی می‌پرسد. اگر لازم باشد، عکس رادیولوژی هم می‌گیرد.
2. آماده کردن دهان: دندان‌ها و لثه باید سالم باشند؛ پس اگر لازم باشد، اول جرم‌گیری یا درمان پوسیدگی و مشکلات لثه انجام می‌شود.
3. ثبت رنگ فعلی: رنگ فعلی دندان‌ها ثبت می‌شود تا بعداً بشود تغییر را مقایسه کرد.
4. محافظت از لثه و زدن ژل: در مطب، لثه پوشانده می‌شود و ژل روی دندان‌ها زده می‌شود؛ در روش خانگی، قالب مخصوص و ژل را تحویل می‌گیرید.
5. پیگیری: طبق توصیه دندان‌پزشک برای کنترل نتیجه و بررسی حساسیت مراجعه می‌کنید.

بلیچینگ برای همه مناسب نیست. طبق نظر دندانپزشک، در این موارد بلیچینگ انجام نمی‌شود یا باید صبر کرد:
بارداری و شیردهی: در دوران بارداری و شیردهی بلیچینگ توصیه نمی‌شود.
کودکان و نوجوانان: برای کودکان و نوجوانان معمولاً توصیه نمی‌شود؛ طبق نظر دندانپزشک.
دندان یا لثه بیمار: اگر پوسیدگی یا بیماری لثه دارید، اول باید درمان شود.
دندان‌های حساس: اگر دندان‌هایتان از قبل حساس است، حتماً به دندان‌پزشک بگویید تا با دقت بیشتری تصمیم بگیرد.
آلرژی: اگر به مواد ژل سفیدکننده حساسیت دارید، بلیچینگ توصیه نمی‌شود.
اگر روکش، لمینت، پرکردگی همرنگ یا ایمپلنت دارید، بخش بعدی را بخوانید. در معاینه، بیماری‌ها، داروها و حساسیت‌هایتان را هم به دندان‌پزشک بگویید تا درست تصمیم بگیرد.
تصمیم نهایی با دندانپزشک است.

نه. بلیچینگ فقط رنگ دندان‌های طبیعی را تغییر می‌دهد. روکش، لمینت، پرکردگی همرنگ دندان و ایمپلنت سفید نمی‌شوند و ممکن است بعد از بلیچینگ با بقیه دندان‌ها همرنگ نباشند.
برای همین، اگر روکش یا پرکردگی همرنگ در جلوی دهان دارید، ممکن است دندان‌پزشک پیشنهاد کند اول بلیچینگ انجام شود و بعد رنگ روکش یا پرکردگی جدید با رنگ تازه دندان‌ها هماهنگ شود؛ طبق نظر دندانپزشک.
بلیچینگ ممکن است روی چسبیدن مواد ترمیمی به دندان هم اثر بگذارد. به همین دلیل ممکن است دندانپزشک برای کارهای ترمیمی بعدی فاصله‌ای در نظر بگیرد.

بلیچینگ فقط رنگ دندان را روشن‌تر می‌کند و شکل دندان را تغییر نمی‌دهد. لمینت پوسته نازکی است که روی سطح جلوی دندان چسبانده می‌شود و علاوه بر رنگ، می‌تواند شکل دندان، لب‌پریدگی و بعضی لکه‌هایی را که با بلیچینگ از بین نمی‌روند هم بپوشاند. لمینت کامپوزیت هم که از ماده همرنگ دندان ساخته می‌شود، یکی از گزینه‌های همین مقایسه است.
انتخاب بین این روش‌ها به مشکل دندان‌های شما بستگی دارد و دندان‌پزشک آن را پیشنهاد می‌کند. برای آشنایی بیشتر، مقاله لمینت دندان چیست را بخوانید.

شایع‌ترین عوارض بلیچینگ، حساسیت دندان و تحریک لثه است که معمولاً موقتی است. اگر حساسیت یا درد آزارتان داد یا برطرف نشد، با دندان‌پزشک خود تماس بگیرید.
بیشتر عوارض بلیچینگ خفیف و گذرا هستند. این‌ها را بشناسید:
حساسیت دندان: ممکن است دندان‌ها به سرما یا شیرینی حساس شوند. با محصولات قوی‌تر، احتمال حساسیت بیشتر است.
تحریک لثه: اگر ژل به لثه برسد، مثلاً وقتی قالب خوب اندازه نیست، لثه ممکن است تحریک شود.
لکه سفید روی لثه یا گلودرد: گاهی بعد از بلیچینگ، لکه‌های سفید روی لثه یا گلودرد پیش می‌آید.
چه زمانی با دندان‌پزشک تماس بگیرید؟
اگر درد یا حساسیت آزارتان داد یا برطرف نشد
اگر در طول درمان لثه‌هایتان سوزش داشت
حساسیت و تحریک لثه معمولاً بعد از پایان درمان کم می‌شود. اگر قالب خانگی اذیتتان می‌کند یا لبه آن به لثه فشار می‌آورد، آن را به دندان‌پزشک نشان دهید. دندانپزشک ممکن است راهکاری برای حساسیت پیشنهاد کند. بلیچینگ زیر نظر دندانپزشک معمولاً عارضه جدی ندارد و عوارض آن اغلب خفیف و گذراست.

نتیجه بلیچینگ همیشگی نیست و رنگ دندان‌ها ممکن است کم‌کم دوباره تیره شود. ماندگاری آن برای هر نفر فرق دارد و به این عادت‌ها بستگی دارد:
نوشیدن چای، قهوه و نوشیدنی‌های پررنگ
کشیدن سیگار
مسواک زدن و تمیز نگه داشتن دندان‌ها
اگر این عادت‌ها ادامه پیدا کند، رنگ‌ها و لکه‌های تازه دوباره روی سطح دندان می‌نشینند. مراقبت‌های بخش بعد کمک می‌کند نتیجه بیشتر بماند. اینکه چه زمانی تجدید بلیچینگ لازم است را دندان‌پزشک به شما می‌گوید.

شاید درباره سفید کردن دندان با جوش شیرین، میوه‌های ترش، سرکه، زغال فعال یا غرغره روغن شنیده باشید. شواهد علمی برای این روش‌ها ضعیف است و بعضی از آن‌ها ساینده یا اسیدی هستند و ممکن است به مینای دندان آسیب بزنند.
در یک مطالعه آزمایشگاهی، مخلوط توت‌فرنگی و جوش شیرین دندان را سفیدتر نکرد. مخلوط زغال و نمک هم در یک بررسی ساینده بود و دندان را سفید نکرد. برای غرغره روغن هم شواهدی درباره سفید شدن دندان وجود ندارد. خمیردندان‌های سفیدکننده هم بیشتر لکه‌های سطحی را برمی‌دارند و رنگ خود دندان را مثل بلیچینگ تغییر نمی‌دهند.
پیش از امتحان کردن هر روش خانگی، با دندان‌پزشک خود مشورت کنید.

برای اینکه نتیجه بلیچینگ بیشتر بماند، این نکته‌ها کمک می‌کنند:
صبح و شب با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
معاینه‌های منظم دندان‌پزشکی را ادامه دهید تا دندان‌ها و لثه سالم بمانند.
نوشیدنی‌های پررنگ مثل چای و قهوه را کمتر بنوشید.
سیگار را کنار بگذارید یا کمتر بکشید.
اگر بعد از بلیچینگ حساسیت داشتید، در مراجعه بعدی به دندان‌پزشک بگویید. اگر لازم باشد مدتی از بعضی خوراکی‌ها یا نوشیدنی‌ها پرهیز کنید، طبق نظر دندانپزشک عمل کنید.

هزینه بلیچینگ برای همه یکسان نیست. این عوامل روی آن اثر دارند:
روش بلیچینگ: مطب، خانگی یا داخلی
تعداد مراجعه‌هایی که دندان‌پزشک لازم می‌داند
جرم‌گیری یا درمانی که پیش از بلیچینگ لازم است
اگر دندان‌پزشک بعد از بلیچینگ تعویض پرکردگی یا روکش را پیشنهاد کند، هزینه آن جداگانه است. پیش از شروع، روش کار را با دندان‌پزشک روشن کنید. هزینه را از مرکز بپرسید.

برای شروع، معمولاً اول دندان‌پزشک عمومی دندان‌ها و لثه‌های شما را معاینه کند و روش مناسب را بگوید. در ایران نوبت می‌توانید مراکز را در صفحه نوبت دندان پزشکی ببینید یا شهرتان را انتخاب کنید:
نوبت دندان پزشکی تهران
نوبت دندان پزشکی مشهد
نوبت دندان پزشکی اصفهان
نوبت دندان پزشکی شیراز
نوبت دندان پزشکی کرج
نوبت دندان پزشکی اهواز
نوبت دندان پزشکی تبریز
نوبت را می‌توانید آنلاین و در چند قدم ساده بگیرید. اینکه هر مرکز چه روش‌هایی دارد را موقع نوبت گرفتن از خود مرکز بپرسید.

عکس کاور: یونیت دندان‌پزشکی در یک مطب — AuliRaha، مجوز CC BY-SA 4.0، برش‌خورده در قالب ایران نوبت، ویکی‌مدیا کامنز