لمینت دندان چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

لمینت دندان یک لایه نازک سرامیکی یا کامپوزیتی است که روی سطح جلویی دندان چسبانده می‌شود تا رنگ، شکل، اندازه یا فاصله دندان‌ها بهتر شود. اینکه برای شما مناسب است یا نه را دندان‌پزشک تعیین می‌کند.
اگر از رنگ یا شکل دندان‌های جلویی‌تان راضی نیستید و به لمینت فکر می‌کنید، در این مقاله به زبان ساده می‌خوانید لمینت چیست، چه انواعی دارد، چطور انجام می‌شود، برای چه کسانی مناسب نیست و بعد از آن چه مراقبتی لازم دارد.
برای معاینه و مشاوره می‌توانید از ایران نوبت نوبت دندان پزشکی تهران بگیرید.

لمینت (که به آن «ونیر» هم می‌گویند) پوشش نازکی به رنگ دندان است که مخصوص دندان‌های شما ساخته می‌شود و روی سطح جلویی آن‌ها قرار می‌گیرد. لمینت یک درمان زیبایی است؛ یعنی ظاهر لبخند را تغییر می‌دهد، اما لزوماً دندان را محکم‌تر نمی‌کند یا آسیب آن را ترمیم نمی‌کند.
لمینت را معمولاً از سرامیک (چینی) یا کامپوزیت می‌سازند. رنگ آن را دندان‌پزشک همراه شما انتخاب می‌کند تا با دندان‌های طبیعی‌تان هماهنگ باشد.

لمینت با روکش (کراون) چه فرقی دارد؟

لمینت فقط سطح جلویی دندان را می‌پوشاند، اما روکش (کراون) کل دندان را می‌پوشاند و بیشتر برای محکم کردن و محافظت از دندانی به کار می‌رود که آسیب زیادی دیده است.
اینکه برای دندان شما لمینت مناسب است یا روکش را دندان‌پزشک بعد از معاینه می‌گوید.

لمینت برای اصلاح ظاهر دندان‌ها، به‌خصوص دندان‌های جلو، به کار می‌رود. دندان‌پزشک ممکن است در این موارد آن را پیشنهاد کند:
تغییر رنگ دندان که با سفید کردن دندان (بلیچینگ) برطرف نمی‌شود؛ طبق نظر دندان‌پزشک.
لب‌پریدگی یا ترک‌های کوچک در دندان‌های جلو.
فاصله‌های کوچک بین دندان‌ها؛ گاهی ارتودنسی هم گزینه است، طبق نظر دندان‌پزشک.
اندازه یا شکل ناهماهنگ، مثلاً دندانی که از بقیه کوچک‌تر است یا شکل متفاوتی دارد.
لمینت یک درمان زیبایی است و برای دندان پوسیده یا ضعیف ساخته نشده است. اگر پوسیدگی یا بیماری لثه دارید، دندان‌پزشک اول آن را درمان می‌کند و بعد از معاینه می‌گوید لمینت برای شما مناسب است یا نه.

لمینت‌ها از نظر جنس و روش ساخت چند نوع دارند. نوع مناسب را دندان‌پزشک با توجه به دندان‌ها و خواسته شما پیشنهاد می‌کند.

لمینت سرامیکی (چینی)

لمینت سرامیکی پوسته نازکی است که بر اساس قالب یا اسکن دندان‌های شما در لابراتوار دندان‌سازی ساخته می‌شود و بعد دندان‌پزشک آن را روی دندان می‌چسباند. برای این نوع، معمولاً کمی از مینای سطح دندان برداشته می‌شود.

لمینت کامپوزیت

لمینت کامپوزیت از ماده‌ای هم‌رنگ دندان ساخته می‌شود؛ معمولاً مستقیم روی دندان شکل داده می‌شود و گاهی بیرون از دهان یا در لابراتوار ساخته می‌شود. فرقش با لمینت سرامیکی را در بخش بعد خلاصه کرده‌ایم.

لمینت متحرک چیست؟

لمینت متحرک یک پوسته زیبایی است که روی دندان‌ها قرار می‌گیرد و خودتان می‌توانید آن را بردارید و دوباره بگذارید. این درمان با لمینتی که روی دندان چسبانده می‌شود یکی نیست. ممکن است غذا خوردن یا حرف زدن را سخت‌تر کند و تحقیقات درباره آن هنوز کم است؛ پیش از استفاده، با دندان‌پزشک مشورت کنید.

اگر بین لمینت سرامیکی و لمینت کامپوزیت مردد هستید، این سه نکته کمک می‌کند تفاوتشان را روشن‌تر ببینید:
جنس و روش ساخت: لمینت سرامیکی از سرامیک (چینی) است و در لابراتوار ساخته می‌شود. لمینت کامپوزیت از ماده‌ای هم‌رنگ دندان است که دندان‌پزشک معمولاً آن را مستقیم روی دندان شکل می‌دهد و با نور مخصوص سخت می‌کند.
میزان آماده‌سازی دندان: برای لمینت سرامیکی معمولاً کمی از مینای جلو و کناره‌های دندان برداشته می‌شود. لمینت کامپوزیت ممکن است به برداشتن مینای کمتری نیاز داشته باشد و اگر آسیب ببیند، تعمیرش ساده‌تر است.
دوام و ظاهر: سرامیک معمولاً در برابر تغییر رنگ و سایش مقاوم‌تر است، اما دوام و ظاهر نهایی هر دو نوع به وضعیت دندان‌ها، عادت‌های شما، مراقبت و مهارت دندان‌پزشک بستگی دارد.
انتخاب بین این دو را دندان‌پزشک بر اساس وضعیت دندان‌ها و خواسته شما پیشنهاد می‌کند.

لمینت ممکن است برای کسانی که پوسیدگی فعال، بیماری لثه، دندان‌قروچه یا دندان ضعیف دارند مناسب نباشد. در این موارد دندان‌پزشک اول مشکل را درمان می‌کند یا روش دیگری پیشنهاد می‌دهد.
مواردی که دندان‌پزشک پیش از لمینت بررسی می‌کند:
پوسیدگی فعال یا بیماری لثه: گذاشتن لمینت روی دندان یا لثه ناسالم ممکن است مشکل را بدتر کند؛ اول باید این‌ها درمان شوند.
دندان‌قروچه یا فشردن دندان‌ها (براکسیسم): این فشار ممکن است به لمینت آسیب بزند، پس لمینت ممکن است برای شما مناسب نباشد. دندان‌پزشک بررسی می‌کند و گاهی محافظ شبانه پیشنهاد می‌دهد.
مینای سالم کم یا دندان ضعیف: لمینت برای چسبیدن به مینای سالم نیاز دارد. اگر دندان ترمیم‌های بزرگ دارد یا ضعیف شده، ممکن است لمینت مناسب نباشد؛ دندان‌پزشک بررسی می‌کند.
دندان جلویی عصب‌کشی‌شده: اگر دندان بعد از عصب‌کشی ضعیف شده باشد، ممکن است لمینت مناسب نباشد و دندان‌پزشک روکش را پیشنهاد کند.
برای آشنایی با درمان ریشه، مقاله عصب کشی دندان چیست را بخوانید.

ابتدا دندان‌پزشک دندان‌ها را معاینه می‌کند و طرح و رنگ را با شما انتخاب می‌کند. بعد در صورت نیاز سطح دندان کمی آماده می‌شود، قالب یا اسکن گرفته می‌شود و لمینت روی دندان چسبانده و تنظیم می‌شود.
مراحل به زبان ساده:
مشاوره و معاینه: دندان‌پزشک دندان‌ها و لثه را معاینه می‌کند و درباره خواسته‌ها و انتظاراتتان با شما حرف می‌زند. اگر لازم باشد، عکس دندان هم گرفته می‌شود؛ اگر عکس پانورامیک خواست، مقاله عکس OPG دندان چیست را بخوانید.
انتخاب رنگ و طرح: رنگ لمینت را با کمک راهنمای رنگ دندان طوری انتخاب می‌کنند که با دندان‌های طبیعی شما هماهنگ باشد.
آماده کردن سطح دندان: در صورت نیاز، کمی از مینای سطح دندان برداشته می‌شود تا لمینت جا بگیرد و محکم بچسبد.
قالب یا اسکن: از دندان قالب گرفته می‌شود یا با اسکنر یک مدل سه‌بعدی ساخته می‌شود و برای ساخت لمینت به لابراتوار می‌رود.
لمینت موقت: در صورت نیاز، تا آماده شدن لمینت اصلی، یک لمینت موقت روی دندان گذاشته می‌شود.
چسباندن و تنظیم: دندان‌پزشک شکل، رنگ و اندازه لمینت را روی دندان امتحان می‌کند، بعد از تنظیم‌های لازم آن را می‌چسباند و نحوه جفت شدن دندان‌ها (بایت) را بررسی می‌کند.
پیگیری: به جلسه‌های کنترل بروید. اگر بعد از گذاشتن لمینت، بسته شدن دندان‌ها حس درستی نداشت، به دندان‌پزشک بگویید تا آن را اصلاح کند.
تعداد جلسه‌ها و مدت درمان چقدر است؟ بسته به تعداد دندان‌ها و روش، دندان‌پزشک می‌گوید.
تصویر: راهنمای رنگ دندان قدیمی (موزه علوم لندن) — Science Museum, London / Wellcome Collection، مجوز CC BY 4.0، برش‌خورده در قالب ایران نوبت، ویکی‌مدیا کامنز

برای بیشتر لمینت‌ها، به‌خصوص نوع سرامیکی، کمی از مینای سطح دندان برداشته می‌شود. این مینای برداشته‌شده را نمی‌توان برگرداند؛ برای همین این درمان معمولاً برگشت‌پذیر نیست. اگر روزی لمینت بشکند یا جدا شود، معمولاً باید دوباره چسبانده، ترمیم یا تعویض شود.
بعضی انواع لمینت، که به آن‌ها لمینت بدون تراش یا کم‌تراش می‌گویند، به برداشتن مینای کمتری نیاز دارند و ممکن است برگشت‌پذیر باشند. با این حال، همین نوع هم معمولاً کمی آماده‌سازی لازم دارد و برای همه مناسب نیست؛ از دندان‌پزشک بپرسید.
اگر برگشت‌پذیری برایتان مهم است، پیش از شروع درمان آن را با دندان‌پزشک در میان بگذارید.

مراقبت از لمینت کار پیچیده‌ای نیست، اما همان عادت‌های خوب همیشگی را لازم دارد:
مسواک و نخ دندان: مثل همیشه مسواک بزنید و بین دندان‌ها را با نخ دندان تمیز کنید. زیر یا اطراف لمینت هم ممکن است پوسیدگی ایجاد شود.
معاینه منظم: برای معاینه و تمیز کردن دوره‌ای دندان‌ها به دندان‌پزشک سر بزنید.
دندان ابزار نیست: چیزهای خیلی سفت را گاز نزنید، ناخن نجوید و با دندان بسته یا برچسب باز نکنید.
محافظ شبانه: اگر دندان‌قروچه دارید و دندان‌پزشک توصیه کند، شب‌ها محافظ دندان (نایت گارد) بگذارید. در ورزش‌هایی که احتمال ضربه به دهان دارند هم محافظ دهان استفاده کنید.
نوشیدنی‌های رنگی: در مصرف قهوه و چای احتیاط کنید، چون ممکن است به مرور لمینت را رنگی کنند.
دوام لمینت برای همه یکسان نیست و به جنس لمینت، مراقبت شما و عادت‌هایی مثل دندان‌قروچه بستگی دارد. دندان‌پزشک درباره وضعیت خودتان توضیح می‌دهد.
تصویر: ساخت محافظ شبانه دندان در لابراتوار — U.S. Navy، مجوز مالکیت عمومی، برش‌خورده در قالب ایران نوبت، ویکی‌مدیا کامنز

لمینت هم مثل هر درمان دندان‌پزشکی ممکن است محدودیت‌ها و عوارضی داشته باشد. دانستن آن‌ها به تصمیم آگاهانه کمک می‌کند:
حساسیت به سرما و گرما: بعد از درمان ممکن است دندان‌ها مدتی حساس‌تر باشند؛ اگر ادامه داشت، به دندان‌پزشک بگویید.
لب‌پریدگی، ترک یا جدا شدن: لمینت ممکن است با گذشت زمان لب بپرد، ترک بخورد، ساییده یا لق شود و لازم باشد دوباره چسبانده یا ترمیم شود.
تفاوت رنگ: رنگ لمینت ممکن است به مرور با دندان‌های کناری کمی متفاوت به نظر برسد؛ مثلاً اگر نوشیدنی‌های رنگی زیاد مصرف کنید.
نیاز به تعویض: لمینت همیشگی نیست و ممکن است روزی لازم باشد عوض شود.
پوسیدگی زیر لمینت: دندان زیر لمینت هم ممکن است پوسیده شود؛ برای همین بهداشت دهان را جدی بگیرید.
اگر لمینت لق شد یا شکست، با دندان‌پزشک تماس بگیرید. اگر بعد از درمان چیزی حس درستی نداشت هم زودتر به او خبر بدهید.

هزینه لمینت به نوع ماده، تعداد دندان‌ها، نیاز به درمان‌های قبلی و مرکز درمانی بستگی دارد. برای اطلاع از هزینه دقیق، بعد از معاینه از خود مرکز بپرسید.
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه:
نوع ماده (سرامیکی یا کامپوزیت)
تعداد دندان‌هایی که لمینت می‌شوند
نیاز به درمان قبلی، مثل درمان پوسیدگی یا بیماری لثه
کار لابراتوار و روش ساخت
شهر و مرکز درمانی
برای هزینه دقیق از خود مرکز بپرسید.

لمینت روی دندانی قرار می‌گیرد که خودش در دهان هست و ظاهر آن را تغییر می‌دهد؛ برای دندانی که از دست رفته، درمان دیگری لازم است. برای آشنایی با یکی از این درمان‌ها، مقاله ایمپلنت دندان چیست را بخوانید.

قدم اول برای لمینت، معاینه دندان‌ها و لثه و گفت‌وگو با دندان‌پزشک درباره خواسته‌های شماست. لمینت را فقط دندان‌پزشک دارای مجوز باید انجام دهد. در ایران نوبت می‌توانید مراکز دندان‌پزشکی را ببینید و از نوبت دندان پزشکی آنلاین استفاده کنید:
نوبت دندان پزشکی تهران
نوبت دندان پزشکی مشهد
نوبت دندان پزشکی اصفهان
نوبت دندان پزشکی شیراز
نوبت دندان پزشکی کرج
نوبت دندان پزشکی تبریز
در جلسه مشاوره، سابقه درمان‌های دندان، انتظارات و نگرانی‌هایتان را با دندان‌پزشک در میان بگذارید.

عکس کاور: معاینه و درمان دندان روی یونیت دندان‌پزشکی — U.S. Army (Russell Toof)، مجوز مالکیت عمومی، برش‌خورده در قالب ایران نوبت، ویکی‌مدیا کامنز