ام آر آی قلب چیست؟ کاربرد، انواع، آمادگی، ایمنی و عوارض

ام آر آی قلب چیست و چه کاربردی دارد؟ انواع آن، آمادگی قبل از تست، نکات ایمنی در بارداری و برای افراد دارای پیس‌میکر، عوارض احتمالی و راه گرفتن نوبت را ساده بخوانید.

تیم محتوایی ایران نوبت
1402/10/13

آنچه در این مقاله میخوانید

ام آر آی قلب چیست؟
انواع ام آر آی قلب
ام آر آی قلب در کودکان هم انجام می‌شود؟
مزایای ام آر آی قلب چیست؟
آمادگی برای ام آر آی قلب و نکات ایمنی
مراقبت‌ بعد از ام آر آی قلب
عوارض ام آر آی قلب چیست؟
جواب و تفسیر ام آر آی قلب
کلام آخر

ام آر آی قلب یک روش تصویربرداری است که با میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصویر دقیقی از قلب و رگ‌های بزرگ اطراف آن می‌سازد. در این روش از اشعه ایکس استفاده نمی‌شود.
در این مطلب به زبان ساده می‌گوییم ام آر آی قلب چه کاربردی دارد، چه آمادگی‌ای لازم است، چه کسانی باید قبل از آن به پزشک یا مرکز اطلاع دهند و چه عوارضی ممکن است داشته باشد.
اگر پزشک برای شما ام آر آی قلب نوشته است، می‌توانید از صفحه نوبت ام آر آی قلب مراکز را ببینید.

نوبت ام آر آی قلب تهران

ام آر آی قلب چیست؟

ام آر آی قلب (Cardiac MRI) یک آزمایش بدون جراحی و بدون اشعه است. تصاویر آن حفره‌ها، دریچه‌ها، عضله قلب و رگ‌های بزرگ را نشان می‌دهد و به پزشک کمک می‌کند ببیند قلب چطور کار می‌کند.
پزشک معمولاً در این موارد ام آر آی قلب را درخواست می‌کند:
بررسی بیماری‌های عضله قلب و التهاب قلب
دیدن اثر بیماری عروق کرونر؛ یعنی کاهش خون‌رسانی به عضله قلب یا جای زخم (اسکار) بعد از سکته قلبی
بررسی بیماری‌های مادرزادی قلب و پیگیری بعد از جراحی آن‌ها
بررسی دریچه‌ها، آئورت و رگ‌های بزرگ
بررسی توده‌های داخل یا اطراف قلب
برنامه‌ریزی درمان و پیگیری تغییرات در طول زمان
اینکه ام آر آی قلب برای شما لازم است یا روش دیگری مثل اکو یا سی تی اسکن بهتر است، به نظر پزشک بستگی دارد.

انواع ام آر آی قلب

ام آر آی قلب را می‌توان به دو شکل اصلی انجام داد:

ام آر آی قلب بدون تزریق

شما روی تخت دراز می‌کشید و دستگاه از قلب تصویر می‌گیرد. برای بعضی سؤال‌های پزشک، همین کافی است.

ام آر آی قلب با تزریق (ماده حاجب)

در این روش یک ماده حاجب به نام گادولینیوم از راه رگ دست تزریق می‌شود. این ماده کمک می‌کند جای زخم یا آسیب عضله قلب بهتر دیده شود.

ام آر آی استرس یا پرفیوژن

گاهی پزشک می‌خواهد خون‌رسانی عضله قلب را هم در حالت استراحت و هم در حالت فعالیت ببیند. در این حالت دارویی تزریق می‌شود که اثری شبیه ورزش روی قلب دارد. این کار فقط به دستور پزشک و زیر نظر تیم پزشکی در مرکز انجام می‌شود.
درباره ماده حاجب بیشتر بدانید: ام آر آی با تزریق چیست.

نوبت ام آر آی قلب اصفهان

ام آر آی قلب در کودکان هم انجام می‌شود؟

بله. ام آر آی قلب برای کودکان هم انجام می‌شود و به‌خصوص در بیماری‌های مادرزادی قلب کاربرد زیادی دارد. پزشک با آن ساختار و عملکرد قلب و رگ‌های بزرگ را بررسی می‌کند و بعد از جراحی‌های قلب هم برای پیگیری از آن کمک می‌گیرد.
کودک باید مدتی بی‌حرکت بماند. برای همین، بسته به سن کودک، مرکز ممکن است روش‌هایی برای آرام ماندن او پیشنهاد کند. این تصمیم با پزشک و تیم تصویربرداری است؛ قبل از نوبت درباره آن بپرسید.

مزایای ام آر آی قلب چیست؟

بدون اشعه: در ام آر آی از اشعه ایکس استفاده نمی‌شود.
بدون جراحی و معمولاً بدون درد: فقط باید مدتی بی‌حرکت بمانید و گاهی به دستور کارشناس نفس خود را نگه دارید.
دید هم‌زمان ساختار و عملکرد: تصاویر هم شکل قلب را نشان می‌دهند و هم اینکه قلب چطور پمپاژ می‌کند.
بررسی بافت عضله قلب: با تزریق ماده حاجب، جای زخم یا التهاب عضله قلب بهتر دیده می‌شود.
البته هیچ آزمایشی «بدون خطا» نیست و نتیجه را باید پزشک کنار علائم و آزمایش‌های دیگر شما بخواند. اگر می‌خواهید فرق ام آر آی و سی تی اسکن را بدانید، مطلب فرق سی تی اسکن و ام آر آی را ببینید. برای سی تی اسکن هم از صفحه نوبت سی تی اسکن کمک بگیرید.

آمادگی برای ام آر آی قلب و نکات ایمنی

آمادگی ام آر آی قلب ساده است، اما چند نکته ایمنی خیلی مهم است:
فلز و وسایل کاشتنی را حتماً اعلام کنید. اگر پیس‌میکر (ضربان‌ساز)، دفیبریلاتور (ICD)، دریچه مصنوعی، استنت، کاشت حلزون، پمپ دارویی، پلاتین، ترکش یا هر جسم فلزی در بدن دارید، قبل از نوبت به مرکز بگویید. کارت دستگاه را هم همراه ببرید.
داشتن پیس‌میکر همیشه یعنی ممنوعیت نیست. بسیاری از پیس‌میکرها و دفیبریلاتورهای جدید «سازگار با ام آر آی در شرایط خاص» (MRI-conditional) هستند. یعنی ام آر آی فقط طبق دستورالعمل همان مرکز، با تنظیم دستگاه قبل و بعد از تصویربرداری و زیر نظر تیم پزشکی انجام می‌شود. تصمیم نهایی با پزشک و مرکز تصویربرداری است.
اگر باردار هستید یا احتمال بارداری دارید، اول به پزشک بگویید. بارداری به‌تنهایی همیشه مانع ام آر آی نیست؛ پزشک فایده و ضرورت آن را می‌سنجد و اگر عجله‌ای نباشد، ممکن است آن را به بعد از زایمان موکول کند. ماده حاجب گادولینیوم در بارداری معمولاً استفاده نمی‌شود، مگر اینکه پزشک آن را لازم بداند. بیشتر بخوانید: ام آر آی در بارداری.
وسایل فلزی را کنار بگذارید: ساعت، جواهرات، کمربند، عینک، سمعک، سنجاق، کارت بانکی و موبایل را وارد اتاق دستگاه نکنید.
خوردن و آشامیدن: دستور ناشتایی بین مراکز فرق دارد. همان چیزی را انجام دهید که مرکز به شما می‌گوید. داروهای همیشگی را هم ادامه دهید، مگر اینکه پزشک چیز دیگری گفته باشد.
بیماری کلیه و حساسیت را بگویید: اگر بیماری کلیه دارید یا قبلاً به ماده حاجب واکنش داشته‌اید، این را قبل از تزریق اطلاع دهید.
اگر از فضای بسته می‌ترسید، از قبل با پزشک درباره داروی آرام‌بخش خفیف صحبت کنید.
لباس راحت و بدون فلز بپوشید؛ ممکن است لازم باشد لباس مخصوص مرکز را بپوشید.
نکات بیشتر: آمادگی قبل از ام آر آی.

نوبت ام آر آی قلب شیراز

مراقبت‌ بعد از ام آر آی قلب

بعد از ام آر آی بدون تزریق معمولاً مراقبت خاصی لازم نیست و می‌توانید کارهای روزمره را ادامه دهید. آرام از تخت بلند شوید، چون بعد از مدتی دراز کشیدن ممکن است کمی سرگیجه داشته باشید.
اگر ماده حاجب تزریق شده است، ممکن است محل سوزن کمی کبود یا دردناک باشد. اگر محل تزریق قرمز، داغ یا متورم شد، یا خارش، کهیر، تنگی نفس یا حال بد پیدا کردید، به پزشک یا مرکز خبر دهید؛ علائم شدید را جدی بگیرید و همان موقع کمک بخواهید.
اگر شیر می‌دهید، درباره شیردهی بعد از تزریق با پزشک صحبت کنید.
بیشتر بخوانید: مراقبت بعد از تزریق ماده حاجب.

عوارض ام آر آی قلب چیست؟

ام آر آی قلب برای بیشتر افراد روشی ایمن است، چون اشعه ندارد. ولی مثل هر آزمایشی ممکن است عوارضی داشته باشد:
اضطراب در فضای بسته: بعضی افراد داخل دستگاه احساس تنگی یا ترس می‌کنند.
واکنش به ماده حاجب: معمولاً خفیف است، مثل گرما، طعم فلزی، سردرد یا تهوع. واکنش حساسیتی جدی نادر است.
در بیماری شدید کلیه: عارضه نادری به نام فیبروز سیستمیک نفروژنیک با گادولینیوم گزارش شده است. با مواد حاجب جدید بسیار نادر است، ولی برای همین بیماری کلیه را باید اعلام کنید.
وسایل کاشتنی: میدان مغناطیسی ممکن است روی کار بعضی وسایل کاشتنی اثر بگذارد یا تصویر را مختل کند. به همین دلیل قبل از ام آر آی حتماً پرسش‌نامه ایمنی پر می‌شود.
صدای بلند دستگاه آزاردهنده است؛ معمولاً گوشی یا گوش‌بند می‌دهند.

جواب و تفسیر ام آر آی قلب

جواب ام آر آی قلب را متخصص رادیولوژی یا قلب می‌نویسد و نتیجه را باید پزشک معالج کنار علائم شما بخواند. اگر می‌خواهید بدانید بخش‌های گزارش، مثل کسر جهشی (EF) یا «LGE»، چه معنایی دارند، مطلب تفسیر جواب ام آر آی قلب را بخوانید.
اگر جواب آماده است و نظر دوم می‌خواهید، از تفسیر آنلاین تصاویر پزشکی کمک بگیرید.

کلام آخر

ام آر آی قلب روشی بدون اشعه است که ساختار و کار قلب را با جزئیات نشان می‌دهد. مهم‌ترین آمادگی آن این است که هر وسیله کاشتنی، بارداری، بیماری کلیه یا حساسیت را قبل از نوبت به مرکز بگویید. بقیه کار را تیم تصویربرداری انجام می‌دهد.

نوبت ام آر آی قلب مشهد

منابع: RadiologyInfo (RSNA/ACR) — Cardiac MRI؛ Cleveland Clinic — MRI و پیس‌میکر
radiologyinfo.org
clevelandclinic.org

ام آر آی قلب روشی بدون اشعه است که با میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، ساختار و کار قلب و رگ‌های بزرگ را نشان می‌دهد.

خود تصویربرداری درد ندارد. فقط باید بی‌حرکت بمانید و اگر تزریق لازم باشد، سوزن رگ کمی اذیت می‌کند.

گاهی بله. بسیاری از دستگاه‌های جدید سازگار با ام آر آی در شرایط خاص هستند و فقط طبق دستورالعمل مرکز و زیر نظر تیم پزشکی تصویربرداری می‌شوند. تصمیم با پزشک و مرکز است.

نه همیشه. پزشک ضرورت آن را می‌سنجد و ماده حاجب گادولینیوم معمولاً در بارداری استفاده نمی‌شود، مگر اینکه پزشک لازم بداند.

دستور ناشتایی بین مراکز فرق دارد. همان دستوری را که مرکز به شما می‌دهد انجام دهید.

گزارش را پزشک معالج کنار علائم شما تفسیر می‌کند. برای آشنایی با اصطلاحات گزارش، مطلب تفسیر جواب ام آر آی قلب را بخوانید.

درباره نویسنده

تیم تولید محتوای ایران نوبت

ما در تیم تولید محتوای ایران نوبت که با هدف ارائه اطلاعات دقیق و به روز در زمینه های پزشکی و سلامتی، همواره در تلاش هستیم محتوای مفید و قابل اطمینانی در اختیار کاربران قرار دهیم و با تحلیل دقیق و علمی اطلاعات، پاسخ به سوالات کاربران را با دقت و صحت بالا ارائه دهیم. تمامی محتواهای تولید شده توسط تیم ایران نوبت به سرپرستی سرکار خانم اعظم حدیدی کارشناس مهندسی پزشکی و با تایید جناب آقای دکتر وحید علیزاده متخصص رادیولوژی، تولید و منتشر می شوند.

نظرات

زهرا کاظمی

ام‌آرآی قلب معمولاً چقدر طول می‌کشه و آیا باید ناشتا رفت؟ برای نوبت‌گیری از ایران نوبت خدمت جداگانه‌ای داره؟

تیم ایران نوبت

سلام زهرا عزیز، ممنون از سؤال‌تون. ام‌آرآی قلب معمولاً حدود ۴۵ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشه و به نوع پروتکل و اینکه تزریق یا استرس هم داشته باشه بستگی داره. ناشتایی کامل همیشه لازم نیست، ولی بعضی مراکز برای بخش‌هایی از آزمون محدودیت غذایی یا قطع کافئین می‌ذارن؛ قطع دارو فقط با نظر پزشک معالج. نوبت ام‌آرآی قلب رو هم می‌تونید از irannobat.ir بگیرید و آمادگی دقیق رو با همون مرکز چک کنید.

الهام نادری

این مقاله کمک کرد قبل از مراجعه برای ام‌آرآی قلب درباره مدارک و سوابق پزشکی‌ام آماده‌تر باشم؛ توضیح مراحل تصویربرداری و زمان تقریبی انجام برای برنامه‌ریزی نوبت مفید بود.

مهسا یزدانی

بخش آمادگی ام‌آرآی قلب برایم کاربردی بود؛ قبل از هماهنگی نوبت، لیست سؤال درباره فلز و مدت زمان تصویربرداری را نوشتم.

کیان رفیعی

درباره ام‌آرآی قلب قبلاً نگران مدت و آمادگی بودم؛ این مطلب کمک کرد سؤال‌هایم را برای مرکز مرتب‌تر بپرسم و دید واقع‌بینانه‌تری داشته باشم.

مریم صالحی

با خواندن این مطلب فهمیدم ام‌آرآی قلب چه کاربردهایی دارد و آمادگی کلی‌اش چطور است؛ موقع هماهنگی نوبت کمتر استرس داشتم.

کیان رضوی

برای ام‌آرآی قلب معمولاً تزریق لازم است و آمادگی خاصی مثل ناشتایی می‌خواهند؟ موقع گرفتن نوبت باید نوع دستگاه قلبی را از قبل بپرسیم؟

تیم ایران نوبت

سلام کیان عزیز، ممنون از سؤال‌تون. ام‌آرآی قلب بسته به پروتکل پزشک گاهی با تزریق ماده حاجب است و آمادگی (مثل ناشتایی) را مرکز مشخص می‌کند. موقع رزرو از irannobat.ir یا تماس با مرکز بپرسید تزریق لازم است و دستگاه/پروتکل قلبی چه نوعی است. این راهنما جایگزین نظر پزشک معالج نیست. تیم ایران نوبت

آرمان جعفری

راهنمای ام‌آرآی قلب را خواندم؛ تفاوتش با اکو برایم واضح‌تر شد و قبل از نوبت می‌دانستم چه نکاتی بپرسم.

تیم ایران نوبت

نکتهٔ تیم ایران نوبت: ام‌آرآی قلب معمولاً زمان بیشتری از ام‌آرآی معمولی می‌گیرد و ممکن است نیاز به آمادگی ویژه داشته باشد؛ جزئیات را از مرکز بپرسید. اگر روی نسخه «ام‌آرآی قلب» نوشته شده، از irannobat.ir همان خدمت را رزرو کنید و زمان حضور و تحویل جواب را چک کنید. این توضیح راهنمای کلی تیم ایران نوبت است و تشخیص پزشکی نیست؛ تصمیم نهایی با پزشک و مرکز تصویربرداری است.

نظر خود را در رابطه با مقاله ام آر آی قلب چیست؟ کاربرد، آمادگی و عوارض | صفر تا صد اطلاعات مورد نیاز درباره ام آر آی قلب به اشتراک بگذارید