آمادگی قبل از انواع سونوگرافی چیست؟ چک‌لیست شکم، لگن و موارد دیگر

چند نکته تقریباً برای همه مشترک است:

1. نسخه و کارت شناسایی را همراه داشته باشید.
2. لباس راحت بپوشید؛ ممکن است گان بپوشید.
3. جواهرات و فلز ناحیه اسکن را دربیاورید اگر تکنسین گفت.
4. داروهای روزانه را خودسرانه قطع نکنید مگر پزشک صریحاً گفته باشد.
5. اگر باردار هستید یا احتمال بارداری می‌دهید، حتماً بگویید.

سونوگرافی با امواج صوتی کار می‌کند و پرتو یونیزان ندارد. آمادگی بیشتر برای کیفیت تصویر و راحتی شماست.

این جدول راهنمای درشت است و پروتکل هر مرکز فرق می‌کند.

برای سونوی شکم بالا (کبد، کیسه صفرا، پانکراس، طحال) معمولاً از شما می‌خواهند چند ساعت ناشتا باشید. غذا و نوشیدنی‌های گازدار یا شیرین سنگین نخورید تا گاز روده کمتر باشد و کیسه صفرا بهتر دیده شود.

اگر دیابت دارید یا باید دارو با غذا بخورید، از قبل با مرکز یا پزشک هماهنگ کنید. گاهی مقدار کمی آب ساده مجاز است؛ همان دستور برگه مرکز را بخوانید.

در سونوی لگن از روی شکم، مثانه پر مثل یک پنجره کمک می‌کند رحم و تخمدان بهتر دیده شوند. معمولاً یک تا دو ساعت قبل آب می‌نوشید و تا زمان اسکن دستشویی نمی‌روید.

اگر تحمل پر بودن مثانه سخت است، به پذیرش بگویید؛ گاهی اجازه می‌دهند کمی خالی کنید. در آقایان هم سونوی لگن یا پروستات گاهی مثانه پر می‌خواهد. طبق دستور همان مرکز عمل کنید.

سونوی واژینال معمولاً با پروب داخل واژن انجام می‌شود و دید نزدیک‌تری به رحم و تخمدان می‌دهد. آمادگی رایج این است که مثانه خالی یا فقط نیمه‌پر باشد؛ برعکس سونوی لگنی از روی شکم.

اگر پریود هستید معمولاً مانع مطلق نیست مگر مرکز خلاف بگوید. اگر درد شدید، خونریزی غیرعادی یا احتمال عفونت فعال دارید، قبل از شروع بگویید.

بیشتر سونوهای بارداری ناشتایی اجباری ندارند. گاهی برای سونوی اوایل بارداری مثانه نیمه‌پر خواسته می‌شود. در آنومالی اسکن، دستور دقیق روی برگه مرکز است.

اگر سونو با جزئیات بیشتر یا همراه تست‌های دیگر باشد، فقط همان آمادگی نوشته‌شده را رعایت کنید و زمان را از پزشک بپرسید.

این‌ها اغلب بدون ناشتا یا مثانه پر انجام می‌شوند:

• سونوگرافی پستان
• سونوگرافی تیروئید و گردن
• سونوگرافی بافت نرم
• سونوگرافی بیضه
• بسیاری از سونوهای عضلانی‌اسکلتی سطحی

بعضی داپلرها یا پروتکل‌های خاص محدودیت کافئین یا ناشتایی دارند؛ برگه را بخوانید.

در نوزادان و کودکان، ناشتایی طولانی معمولاً سخت و گاهی نامناسب است. مرکز اغلب زمان کوتاه‌تری می‌گوید یا فقط محدودیت مایعات خاص می‌گذارد.

برای سونوی لگن یا مثانه در کودک ممکن است کمی مایع بخواهند، نه به اندازه بزرگسال. اگر کودک بی‌قرار است، به تیم بگویید؛ اولویت ایمنی و آرامش کودک است.

• زودتر از وقت مقرر برسید تا پذیرش و آمادگی انجام شود.
• اگر ناشتا هستید و وقت‌تان عقب افتاد، به پذیرش بگویید.
• نتایج یا سی‌دی قبلی را اگر دارید بیاورید.
• سؤال درباره درد، حساسیت یا بارداری را پنهان نکنید.

بعد از سونو معمولاً محدودیت خاصی نیست مگر پزشک خلاف بگوید. جواب را با پزشک معالج بخوانید. مسیر تفسیر آنلاین تصاویر پزشکی هم در ایران نوبت هست.

• خالی کردن مثانه درست قبل از سونوی لگن از روی شکم
• خوردن صبحانه چرب برای سونوی کیسه صفرا
• قطع خودسرانه داروهای فشار یا قلب
• فرض کردن اینکه همه سونو مثل هم ناشتا می‌خواهند
• نادیده گرفتن پیامک یا برگه مرکز

اگر ابهام داشتید، یک تماس کوتاه با پذیرش مرکز بهتر از حدس است.

داپلر جریان خون را نشان می‌دهد. بعضی پروتکل‌های عروقی شکم ممکن است ناشتایی بخواهند تا گاز کمتر شود. داپلر گردن یا اندام معمولاً آمادگی غذایی ندارد.

اگر کافئین یا سیگار در برگه محدود شده، همان را رعایت کنید. برای سونوی پروستات از راه رکتوم، مرکز معمولاً دستور جدا می‌دهد؛ آن را با چک‌لیست عمومی شکم قاطی نکنید.

نگرانی قبل از سونو شایع است و سونو معمولاً دردناک نیست. فشار پروب گاهی کمی ناراحت‌کننده است، مخصوصاً روی مثانه پر یا محل حساس. اگر درد شدید شد همان لحظه بگویید تا فشار کم شود یا پوزیشن عوض شود.

همراهی یک نفر بزرگسال در پذیرش کمک می‌کند، ولی ورود به اتاق اسکن همیشه مجاز نیست؛ قانون مرکز را بپرسید.

گزارش را خط‌به‌خط برچسب بیماری نزنید. واژه‌هایی مثل «کیست ساده» یا «نیاز به همبستگی بالینی» بدون ویزیت معنی کامل نمی‌دهند.

سؤال‌هایتان را برای پزشک معالج یادداشت کنید: آیا پیگیری لازم است؟ سونوی کنترل چه زمانی؟ آزمایش دیگر می‌خواهد؟ اگر مرکز سی‌دی یا لینک تصویر می‌دهد، نگه دارید.

آمادگی سونو به نوع اسکن بستگی دارد: شکم اغلب ناشتا، لگن اغلب مثانه پر، واژینال معمولاً مثانه خالی یا نیمه‌پر، و بسیاری سونوهای سطحی بدون آمادگی غذایی. دستور مرکز تصویربرداری اولویت دارد.

برای رزرو نوبت: مراکز سونوگرافی.