سرطان مجاری صفراوی چیست و چه علائمی دارد؟

التهاب مزمن مجاری صفراوی

بیماری‌های کبدی

انگل‌های کبدی

اختلالات مادرزادی

عوامل محیطی

عوامل ژنتیکی و ارثی

آزمایش‌های خون

تصویربرداری

بیوپسی (نمونه‌برداری)

مرحله ابتدایی (سرطان درجا یا کارسینوم درجا)

مرحله I

مرحله II

مرحله III

مرحله IV

مجاری صفراوی لوله‌هایی هستند که صفرا را از کبد و کیسه صفرا به روده کوچک می‌برند. پزشکان سرطان مجاری صفراوی را بر اساس محل شروع آن دسته‌بندی می‌کنند:

• داخل کبدی (اینتراهپاتیک): سرطان از مجاری صفراوی داخل خود کبد شروع می‌شود.


• خارج کبدی (اکستراهپاتیک): سرطان در مجاری صفراوی بیرون از کبد شروع می‌شود. این نوع خودش دو دسته دارد: ناف کبدی (پری‌هیلار یا تومور کلاتسکین) که درست بیرون کبد، جایی که مجاری راست و چپ کبد به هم می‌رسند، ایجاد می‌شود و دیستال که در بخش پایین‌تر مجرا و نزدیک روده کوچک ایجاد می‌شود.

نوع ناف کبدی شایع‌ترین نوع سرطان مجاری صفراوی است. محل تومور اهمیت زیادی دارد، چون هم روی علائم اثر می‌گذارد و هم روی نوع جراحی و درمانی که پزشک پیشنهاد می‌کند.

سرطان مجاری صفراوی در مراحل اولیه اغلب هیچ علامتی ندارد. اگر علامتی ایجاد شود، بسته به محل تومور ممکن است شامل این موارد باشد:

• زرد شدن پوست و سفیدی چشم (یرقان)


• ادرار خیلی تیره و مدفوع کم‌رنگ


• کاهش وزن


• درد شکم


• حالت تهوع


• تب

این علائم ممکن است به دلیل بیماری‌های دیگری هم ایجاد شوند و داشتن آن‌ها لزوماً به معنای سرطان نیست. با این حال، اگر هر یک از آن‌ها را داشتید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص معمولاً با معاینه شکم شروع می‌شود و بعد پزشک تصویربرداری و نمونه‌برداری درخواست می‌کند:

• سونوگرافی: اغلب اولین قدم است و مجاری صفراوی، کیسه صفرا و اندام‌های اطراف را از نظر نشانه‌های تومور یا انسداد بررسی می‌کند.


• سی تی اسکن: تصاویر دقیق‌تری از داخل شکم می‌دهد و به تعیین میزان گسترش بیماری کمک می‌کند.


• ام آر آی و ام آر سی پی (MRCP): ام آر آی به‌طور گسترده برای تشخیص این سرطان استفاده می‌شود. ام آر سی پی نوع خاصی از ام آر آی است که تصویر بسیار دقیقی از مجاری صفراوی، کیسه صفرا، پانکراس و تومور می‌دهد. برای گرفتن نوبت هم می‌توانید از صفحه نوبت ام آر آی استفاده کنید.


• نمونه‌برداری (بیوپسی): اگر تصویربرداری توده‌ای نشان دهد، پزشک ممکن است تکه کوچکی از بافت را برای بررسی سلول‌های سرطانی بردارد؛ معمولاً با کمک آندوسکوپی (ERCP) یا سونوگرافی آندوسکوپیک.

برخی آزمایش‌های خون، مثل آزمایش‌های کبدی، هم به پزشک کمک می‌کنند.

بله، درمان‌های مختلفی وجود دارد، اما نوع درمان به اندازه، محل و مرحله تومور و وضعیت کلی شما بستگی دارد. تصمیم درمان را تیم پزشکی همراه با خود شما می‌گیرد.

• جراحی: اگر بیماری زود تشخیص داده شود و بتوان تومور را کامل برداشت، جراحی می‌تواند شانس درمان کامل را بدهد.


• شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و سایر درمان‌های دارویی: ممکن است بعد از جراحی یا وقتی بیماری پیشرفته‌تر است استفاده شوند.


• استنت‌گذاری: اگر تومور مجرای صفراوی را بسته باشد، پزشک ممکن است لوله کوچکی (استنت) داخل مجرا بگذارد تا آن را باز نگه دارد و زردی و ناراحتی را کم کند.

از آنجا که این سرطان اغلب دیر علامت می‌دهد، توجه به علائم و مراجعه زودهنگام به پزشک اهمیت زیادی دارد.